|
HASAN PAŞA HANI (SÜPÜRGECİLER
HANI)
Ordu Caddesi başındaki Süpürgeciler Hanını
bilmeyenimiz yoktur, Gerçi yakın zamanlarda turizmin
şahlanmasıyla handaki kiracı profili değişmiş,
Turistik eşya veya Bavul ticaretine hizmet eden
tekstil ürünleri satış merkezi olmuştu.
Ve Tarihi tescilli han restore edilmeye başlandı, Etrafı tam
"tesettürlü" kapatıldı, Kimsenin aklına gelmedi, Bu
resmi vakıf malının devşirileceğini ama tesettür
kaldırılıp eserin endamı ortaya dökülünce artık
resmi kurumlarında "rantsal" restorasyon, Yenileme,
Dönüştürme işlerine girdiğine şahit olduk..
İSTANBUL'UN TARİHİNE, KÜLTÜRÜNE KİM SAHİP
ÇIKACAK...?
Hasan Paşa
Hanının envanter kayıt bilgileri ve Eski-Yeni
fotoğrafları |
HASAN PAŞA HANI (SÜPÜRGECİLER
HANI)
Kimlik
Env. No:EM_900_29
Adı:HASAN PAŞA
HANI (SÜPÜRGECİLER HANI)
Türü:Han
Kültür
Dönemi:Osmanlı
Yapım
Tarihi:1745
Fiziksel
Özellikler
Taşıyıcı
Sistem:Yığma,
-Tuğla,
-Hatıllı,
-Taş,
-Hatıllı
Cepheye
İlişkin Malzeme:Taş,
Tuğla
Cephe
Özellikleri:DIŞ
CEPHELERİNDE BİR DOĞRU BOYUNCA UZANAN
BÜTÜNLÜK GÖRÜLMEZ.HER CEPHESİ
AÇILDIKLARI SOKAĞIN ŞEKLİNE UYGUNLUK
GÖSTERİR. BU FARKLILIK İÇTE MUNTAZAM
DİKDÖRTGEN BİR AVLU İLE
GİDERİLMİŞTİR.YAKLAŞIK 17X23.5 M.
ÖLÇÜSÜNDEKİ AVLUDA İKİ KAT HALİNDEKİ
ÖRME PAYELER ÜZERİNE ATILAN KEMER
SİSTEMİNİN ÇAPRAZ TONOZ ÖRTÜLÜ REVAK
SİSTEMİNİN VARLIĞI ANLAŞILIR.DUVAR VE
HACİMSEL KALINTILAR ZEMİN VE BİRİNCİ
KATLARDAKİ REVAK KEMERLERİNİN TUĞLA VE
DERZDEN YUVARLAK KEMERLERE SAHİP
OLDUĞUNU GÖSTERİR. HER İKİ KAT REVAKINDA
DA TAŞIYICI SİSTEM MUNTAZAM KESME TAŞTAN
ÖRME VE KARE KESİTLİ PAYELERDEN
OLUŞMUŞTUR. REVAKLARA AÇILAN MEKANLARIN
KAPI VE PENCERELERİNİN ORİJİNAL
DURUMUNUN DİKDÖRTGEN SÖVELİ VE YUVARLAK
KEMERLİ OLDUĞU ANLAŞILMAKTADIR. ANA
CEPHESİ ZEMİN KATTA, GİRİŞİN İKİ YANINDA
ÜÇER TUĞLA DERZ DOKULU KEMERLE DIŞA
AÇILAN DÜKKANLARA SAHİPTİR.
Sağlamlık
Durumu:Orta
Yakın
Tarihli Onarım:Hayır
Plan
Özellikleri:HER
CEPHESİ AÇILDIKLARI SOKAĞIN ŞEKLİNE
UYGUNLUK GÖSTERMESİNE RAĞMEN İÇTE
MUNTAZAM DİKDÖRTGEN, REVAKLI BİR AVLUSU
OLAN,U PLAN ŞEMASINA SAHİP İKİ KATLI
YIĞMA HAN YAPISI
Cephe
Devşirme Malzeme:Görülmedi
Cephe
Bezeme Özelliği:TAVAN
SİLMELERİ ALTINDA FURUŞ
Diğer
Özellikler
Yazıt:Yok
Özgünlük
Durumu (Fiziksel):Az Değişmiş
Özgünlük
Durumu (İşlevsel):Özgün
Kullanım
Durumu
Günümüzdeki
İşlevi:TİCARET
Mal Sahibi:Vakıf
Yapan
Mimar:MİMAR
MUSTAFA ÇELEBİ
Yaptıran:SEYYİD
HASAN PAŞA
Resmi Kayıtlar
Tescil
Durumu:Tescilli
Lokasyon
İl; İstanbul, İlçe; Fatih, Adres; Ordu caddesi
Beyazıt –Laleli arasındaki Ordu caddesi üzerinde
olan bu yapı 1745 de Sadrazam Seyyid Hasan Paşa (ölm.
1748) tarafından bu bölgede yaptırtmış
 olduğu hayır
eserlerinin arasında inşa ettirmiştir.
Mimarı
Mustafa Çelebidir. Hanın kitabesinin de bulunduğu
kuzey kanadı 1958 de Ordu caddesi açılırken
yıktırılmış olduğundan özgün durumunu tamamen
kaybetmiştir.
Bu tarihten sonra süpürge yapan esnaf
hanın geriye kalan mekanlarına yerleşmiş olduğundan
“Süpürgeciler Hanı” olarak adlandırılmıştır.
Günümüzde ise süpürgeciler burayı terk etmiş ve
yerine deri ve sair malzemeleri satan dükkanlar
yerleşmiştir.
İki katlı avlulu bir plan tipine sahip olan bu han
misafir hanı olarak düşünülmüş ve Elçi Hanı gibi
ikamet için yaptırılmıştır. Gurlitt’in han
yıkılmadan evvel yapmış olduğu resimlerine bakarak
giriş cephesinin Cadde üzerinde olduğunu ve her iki
yanında da üçer dükkan bulunduğunu anlamaktayız.
Yine aynı fotoğrafa göre bu girişin iki yanında
mermerden rokoko tarzında iki çeşme varmış. Bu
İstanbul hanlarında gördüğümüz tek örnektir. Girişin
üzerinde üç sıralı dokuz adet taş konsolun bindiği
bir çıkma bulunmakta imiş. Yıkılmadan önce üst
kattaki odaların ocaklı olduğu anlaşılmaktadır.
Günümüze gelebilen avlu cephesinin taş işçiliğinin
çok itinalı olduğu görülmektedir.
Hanın Vakfiyesine göre odalar kötü
kişilere kiralanmayacak ve sadece Beyazıt
civarındaki esnafa yangından mallarını korumaları
için yer verilecektir.
Zaman içinde el değiştiren Sadrazam Hasan paşa hanı
"kısmen" şimdiki sahibi Armanlı ilesi.
Tarihi hanın sahibi olan Armanlı ailesinden torun
Leon Armanlı.
Leon Armanlı tarihi hanın restorasyonu için son 5
yıldır büyük mücadele vermiş.
Proje uzun bir süreçten sonra Anıtlar Kurulu'ndan
onaylanarak hayata geçirilmiş, Bu konuda Eski
Eminönü belediyesinin ve şimdiki Fatih
Belediyesi'nin kendilerine çok yardımcı olduğunu
söylüyor.
1800'lü yıllardan bu yana Armanlı ailesi üzerinde
bulunan Hasan Paşa Hanı'nın Haznedar Sokağı'na bakan
odaları başka kişilerin tapusunda.
Leon Armanlı, yaklaşık iki yıl sürmesi beklenen
çalışmanın maliyetinin 5-6 milyon dolar olacağını
ifade etti. Restorasyonda Eskişehir'de bulunan bir
taş ocağından temin edilen özel taşlar kullanılacak.
Şu anki durumundan farklı bir konseptle hizmet
verecek olan handa, hediyelik eşya, deri, halı ve
kuyumcu mağazaları ile turistlere yönelik atmosfer
oluşturulacak.
 |
|
